Zo veel mensen, zo veel wensen

De tijden van producten aanschaffen zonder al te veel keuze zijn voorbij. Producenten zoals Henry Ford hadden het maar makkelijk: maak een product en iedereen koopt het toch wel. Tegenwoordig moet elk product persoonlijk zijn. Het moet bij een levensstijl passen. Misschien moet het wel een levensstijl vertegenwoordigen. Producenten kunnen natuurlijk niet ruiken wat de consument wil. Co-creatie is dan de oplossing waar de producent op staat te wachten.

Laten we beginnen met het uitleggen van co-creatie. Co-creatie kan omschreven worden als:

“Het produceren van nieuwe concepten, producten of diensten, samen met de consument, partners en externe stakeholders.”

Creatie van co-creatie

Een veelvoorkomende fout, is co-creatie verwarren met customer focus, goede customer service of denken dat de klant altijd juist is. Het principe houdt eigenlijk niets meer of minder in dan het samenwerken met een externe partij.

Co-creatie kwam voor het eerst ter sprake in de jaren ’80. Toentertijd werd het principe niet vaak gebruikt en verwaterde een beetje. Sinds de jaren 2000 is het begrip in opkomst. Nike begon midden jaren 2000 met co-creatie door consumenten hun eigen schoen te laten ontwerpen. Daarnaast nodigde Converse de consument uit om hun eigen videocommercials op te nemen, zodat deze beter aan zouden sluiten bij de doelgroep.

Het belang van co-creatie is toegenomen door de opkomst van de nieuwe generatie: generatie Y. Deze generatie verwacht dat ze persoonlijk worden aangesproken, dat ze vaak individueel benaderd worden en dat ze bijna constante inspraak hebben. Dit laatste is natuurlijk niet mogelijk, maar het idee dat ze het hebben doet ze al veel goeds.

Verschuiving van de markt

Zoals ik al zei had Henry Ford het maar makkelijk: producten rolden van de lopende band en werden direct verkocht. Consumenten hadden eigenlijk geen inspraak en stonden buiten het complete proces. Co-creatie heeft ervoor gezorgd dat er een verschuiving van de markt is ontstaan. Consumenten staan niet meer aan het einde van de productie (alleen bij de aanschaf), maar maken nu ook deel uit van het proces en de ontwikkeling van een product.

Twee weten meer dan een

Niet alleen de consument heeft belang bij co-creatie. Ook andere bedrijven of experts worden betrokken bij co-creatie. Er zijn dan ook verschillende vormen van co-creatie. Deze zal ik kort even bespreken.

Crowd of people

Lays en Fanta zijn hier mooie voorbeelden van. Het bedrijf gooit een vraag naar buiten en de consument kan meedenken om deze vraag te beantwoorden. “Verzin een nieuwe smaak” of “creëer een nieuw label”.  Het belangrijke bij dit principe is dat iedereen mee mag doen maar dat de producent de enige is die profiteert. In het geval van een wedstrijd kan er een beloning zijn voor degene met het beste idee, maar het bedrijf blijft de uiteindelijke winnaar.

Community of kindred spirits

De community van Lego is hier een goed voorbeeld van. Lego heeft verschillende communities opgericht, waarmee zij praten met de aanhang. Er wordt in deze community gevraagd naar de mening of ideeën van de aanhang. De aanhang reageert hierop, voert discussies met elkaar en brengen zo ideeën bij elkaar. Lego heeft hierdoor meerdere ideeën die zij eventueel kunnen gebruiken en de aanhang voelt zich betrokken. Typerend voor dit principe is dat ook hier iedereen mee kan praten, maar dat zowel de aanhang als de producent profiteert van de inspraak.

Club of experts

Wist jij dat de Boeing 787 Dreamliner tot stand is gekomen d.m.v. co-creatie? Ik niet in ieder geval. Het is een product van een “club of experts”. Boeing heeft verschillende partijen uitgekozen (passagiers, designers en producenten) om zo te voldoen aan alle verwachtingen van de betrokken partijen. Wel moet duidelijk zijn dat elk persoon dat meegeholpen heeft, is uitgekozen door de producent zelf. Niet iedereen kon dus mee doen. Daarnaast is het ook zo dat alleen de producent profiteert van deze vorm van co-creatie.

Coalition of parties

Twee weten meer dan een. Maar dat wisten we al. En producenten weten dit ook. Coalition of parties is wanneer twee producenten samen komen om een product te ontwikkelen dat anders nooit tot stand had kunnen komen. Schoenenproducenten die samenkomen met een ander merk, een band of een bedrijf uit een andere branche is hier een voorbeeld van. Zo heeft het merk Converse samengewerkt met de band Gorillaz om een limited edition schoen op de markt te brengen.

Samen stappen maken

Het principe van co-creatie werkt niet van de een op de andere dag. Er moet vaak veel aan geschroefd worden tijdens de eerste pogingen en het moet ook aan bepaalde stappen voldoen.

Allereerst is het van belang om de interactie aan te gaan met de consument. Dit is niet alleen luisteren, maar ook vragen stellen. Uit deze verschillende dialogen, moeten de beste ideeën gepikt worden. Naast de beste ideeën, moet ook het beste personeel gekozen worden. Creatieve geesten moeten bij elkaar gezet worden om zo de beste ideeën zo goed mogelijk uit te werken. Wanneer de ideeën uitgewerkt zijn, moeten deze gedeeld worden. Dit zorgt ervoor dat de buitenwereld, en voornamelijk de mensen die bijgedragen hebben aan het product, zich betrokken voelen. Dit is een proces dat stapsgewijs tot stand moet komen. Stappen kunnen niet overgeslagen worden.

Een ander belangrijk model waar co-creatie aan moet voldoen, is het DART-model. De letters zullen apart behandeld worden.

The D

De D staat voor dialoog. Dit betekent dat er een dialoog moet worden aangegaan met de consument die meepraat. Dit is zoals gezegd meer dan alleen luisteren. Het is daadwerkelijk een gesprek aangaan af en toe. Dit betekent samen leren en communiceren

The A

De consument moet wel de dialoog aan kunnen gaan of de middelen hebben om mee te denken, te praten of te ontwikkelen. Access is dus een belangrijk punt hierbij. Het is de bedoeling dat de consument zo veel mogelijk informatie op een makkelijke manier kan verkrijgen van de consument of community.

The R

Wanneer een product ontwikkeld wordt, moet ervoor gezorgd worden dat er zo min mogelijk tot geen risico’s aan het product verbonden zit. Het in kaart brengen van deze risico’s heet risk assessment. Dit is niet alleen het in kaart brengen van de risico’s, maar ook eventueel het gesprek aangaan met de consument om te kijken wat er aan eventuele risico’s gedaan kan worden. Sigarettenfabrikanten gaan steeds vaker het gesprek aan met de consument om te kijken hoe zij bijvoorbeeld de pakjes kunnen veranderen. Dit moet ervoor zorgen dat jongeren minder aangetrokken worden tot roken.

The T

Als een consument mee moet denken, moet het wel weten hoe het moet denken. Transparantie moet ervoor zorgen dat de consument weet waar het rekening mee moet houden en wat wel en niet kan.

Co-creatie vs. crowd sourcing

Een groep externe personen gebruiken kan zoals gebleken op verschillende manieren. Een manier die vaak verward wordt met co-creatie, is crowd sourcing. Het grote verschil tussen deze twee is dat bij co-creatie wordt gevraagd om een actieve deelname in het ontwikkelen van een product. Bij crowd sourcing is er meer sprake van input van informatie en ideeën. Beide principes lijken dus “crowd of people”, maar er is dus wel degelijk een verschil.

Een groot voordeel van crowd sourcing, is dat er een grote groep mensen kan, en waarschijnlijk ook wil, participeren. Dit komt voornamelijk doordat co-creatie een actievere vorm is van meewerken. Dit kan voor velen een drempel zijn om mee te doen. Wel is het zo dat door deze actieve deelname, de commitment groter is dan bij crowd sourcing. Het deelnemen kost moeite, het wordt vaak schriftelijk vastgelegd en is vaak publiekelijk zichtbaar.

Als consument heb je sinds de komst van social media sowieso meer macht. Maar het feit dat wij als consument ervoor kunnen zorgen dat er beter ingespeeld kan worden op onze behoeft, is misschien wel de ultieme vorm van macht. Wel kan je je afvragen in hoeverre hier rekening mee wordt gehouden. Maar toch, het idee dat er rekening mee wordt gehouden is al fijn. En blijkt het toch anders, dan gaan we lekker klagen met z’n allen. Samen staan we sterk. En anders kunnen we elkaar wel helpen met elkaars klachten.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s